• Welkom op het énige échte Nederlandse en Belgische Caviaforum! Het caviaforum voor liefhebbers en fokkers van cavia's.

    Het grootste, mooiste en uitgebreidste Caviaforum van de Benelux. Inmiddels al 18 jaar een begrip in Cavialand. Registreer je nu gratis met je Facebook, Google, Yahoo of Microsoft account en maak deel uit van onze informatieve, gezellige cavia community met alleen sponsor advertenties.

Meest voorkomende problemen bij zwangerschap en lactatieperiode


Caviastal Lothlórien

Gast
Naar aanleiding van een cavia die melkziekte had, wat (te?) laat onderkend werd, leek het me handig een topic te openen met veel voorkomende gezondheidsproblemen, specifiek rond de dracht.

Dit stukje is te zien als een soort EHBO-gids bij complicaties. Het mag echter duidelijk zijn dat een deskundig dierenartsconsult altijd te prefereren is! Ik ga er hier van uit dat iedereen genoeg 'common sense' heeft om te bepalen hoe je je eigen ervaring inschat, wat je aandurft qua ingrijpen en waar je beter terughoudendheid kan beoefenen. Helaas zijn er soms situaties waarin je niet meteen bij de dierenarts terecht kan, of dat iets zo acuut is dat meteen ingrijpen nodig is. In dat geval is het toch goed deze informatie beschikbaar te hebben.


1. Melkziekte
Melkziekte is vooral bekend bij koeien. Google er maar eens op en je komt enkel koeienlinks tegen, maar kan dus wel degelijk ook bij cavia's voorkomen. Meestal bij dieren die te dik waren bij dekking, te rijk zijn bijgevoerd. Komt voor eind zwangerschap/begin zoogperiode.
Het calcium- en/of magnesiumgehalte in het bloed wordt te laag, omdat de explosief groeiende dan wel zogende jongen enorm veel calcium/magnesium van hun moeder absorberen. De dieren gaan minder eten, minder drinken, komen niet meer aan of vallen zelfs af, vervolgens worden ze slomer en vertraagt de stofwisseling zodanig dat de bloedvoorziening zich gaat concentreren op vitalere delen (zodra de oren van een slomere zwangere zeug dan ook koud worden ben ik altijd direct in alarmfase rood). Ze krijgen spierzwakte, komen uiteindelijk helemaal niet meer 'in de benen' en als het niet behandeld wordt zullen ze sterven. En als de jongen er nog in zitten, kan door de spierzwakte de bevalling ook niet goed gaan: de baarmoeder kan zich niet meer genoeg samentrekken om jongen uit te drijven.

Al met al reden genoeg om zwangere zeugen niet te rijk bij te voeren, maar ook al vlak voor of tijdens de periode van de verparing direct schraler te zetten! Hou vooral je 'vettere' zeugen in de gaten. Ik ben er altijd alert op en dan nog ben ik al 2x een dier eraan verloren. Als je symptomen van sloomheid ziet, kan het soms al 24 uur later afgelopen zijn....

Bij koeien schijnt het ook te helpen om dieren niet af te zonderen voor de bevalling maar in de groep te laten, en niet van hok te wisselen aan het eind van de zwangerschap. Ik heb dat bij cavia's nog niet getest. Toch ben ik voorzichtig genoeg geworden om dieren, die ik apart wil laten bevallen (bv. vanwege nerveus karakter, de laagste in rang zijn of omdat ze vorige keer moeite had, dat soort redenen) dan zet ik ze vaak al met 7 á 8 weken apart....

Ik denk dat regelmatig mensen die dieren verloren zijn eind dracht of begin lactatietijd stomweg niet door hebben dat melkziekte ook bij cavia's bestaat. Ik ken iemand die standaard haar zeugen eind dracht een injectie calcium-magnesium geeft. Daar ben ik dan ook wel weer wat huiverig voor, omdat bij overdosering de spiersamentrekkingen weer over-gestimuleerd kunnen worden en dat kan vroeggeboorte veroorzaken, diarree, of zelfs hartkloppingen of erger! Zelf geef ik het daarom liever vloeibaar, in de bek, in plaats van via injectie. Calcium-magnesiumdrank is vrij te koop in de Boerenbond in het runderschap. Let wel erop dat je de dosering omrekent naar caviagewicht.
Bij meer acute gevallen kan de dierenarts het ook als injectie geven, dit werkt sneller dan de drank.


2. Zwangerschapsvergiftiging
Zwangerschapsvergiftiging is eigenlijk een verouderde naam. De officiële term is pre-eclampsie. In een zeer ernstig en acuut stadium wordt het bij mensen ook wel HELLP-syndroom genoemd, maar voor zover ik weet gebruiken we die term bij cavia's dan weer niet.

Pre-eclampsie komt op het eind van de dracht voor, hoe verder in de dracht, hoe groter het risico. Eenmaal bevallen is het risico vrijwel meteen verdwenen. Er komen in het lijf, vanwege de zwangerschap, toxines vrij die de bloedvatwanden aantasten. Dit heeft door het hele lijf gevolgen. De bloeddruk stijgt te hoog, de lever functioneert minder, de nieren filteren filteren de eiwitten niet meer terug waardoor die met de urine verloren gaan, en de cavia houdt te veel vocht vast (oedeem).

Helaas: allemaal dingen die bij een cavia amper uiterlijke symptomen geven. Wel kan je merken dat de cavia lusteloos wordt, de haren overeind zet, niet lekker in haar vel zit, omdat de slecht functionerende lever pijn in de buik kan geven, en het oedeem kan lopen pijnlijker maken omdat er vocht rond de gewrichten kan verzamelen. Ook kan de verhoogde bloeddruk het zicht aantasten, bij mensen is bekend dat ze kunnen wazig zien, lichtflitsjes en sterretjes zien. Natuurlijk is niet na te gaan of een cavia dat hetzelfde ervaart, maar er zijn wel aanwijzingen: bij pre-eclampsie zitten zeugen graag met de kop in een donkere hoek of blijven steeds in het donkerdere slaaphuisje.

Pas in een ernstig stadium kunnen de vaten van de hersenen ook aangetast raken, met als gevolg epileptische aanvallen (schokken en stuipen) en een hersenbloeding kan het gevolg zijn. Ook zal vanwege aantasting van de vaten van de placenta's (moederkoeken) kunnen voorkomen dat één of meer jongen in de baarmoeder sterven, waardoor de zeug zich uiteindelijk nog slechter voelt.

De vooruitzichten bij zwangerschapsvergiftiging zijn helaas erg slecht. Meestal overlijden zowel zeug als jongen binnen enkele dagen. De enige redding voor de zeug is een acute zwangerschapsbeëindiging, oftewel in gewone taal: eruit met die jongen. Maar eer een zeug zwangerschapsvergiftiging toont is ze vaak al te zwak voor een keizersnede. Bovendien is er dan vaak een heel heftig bloedverlies vanwege de aangetaste bloedvaten, dat zat immers door het hele lijf.

Ter preventie kan je het best tijdens de zwangerschap stress (bv door vervoer, verplaatsen van hok e.d.) vermijden, met name tegen het eind. Ook moet je zwangere zeugen niet te rijk voeren om te grote jongen te voorkomen, behalve dat dat de bevalling moeilijker maakt verhoogt het ook het risico op zwangerschapsvergiftiging. Verander tijdens dracht zo weinig mogelijk aan het voer. Wel wordt regelmatig geadviseerd door dierenartsen bij de minste tekenen van lusteloosheid meteen glucose aan het drinkwater toe te voegen (kan in de vorm van druivensuiker) om verzuring tegen te gaan.


3. Miskramen
Miskramen komen vroeg in de zwangerschap voor (tot 40 dagen dracht). Laat in de zwangerschap heet het namelijk vroeggeboorte (40 tot 60 dagen dracht). Soms heb je niet eens in de gaten dat een cavia een miskraam heeft gehad, want meestal ruimen ze het keurig op. Dan zie je misschien alleen nog wat bloed aan haar neusje zitten of ergens in het hok. Als de zeug verder een normale levenslustige indruk maakt, hoef je je geen zorgen te maken. Wellicht waren de jongen niet helemaal in orde, en dan ruimt 'moedertje natuur' ze zelf op. Je kan ter ondersteuning eventueel wel Utero Vetsem geven, een homeopatisch middel dat in dierenwinkels meestal niet te vinden is, maar op diverse websites te bestellen is.

Omdat het vroeg in de zwangerschap gebeurt, zit de zeug dan regelmatig nog samen met de beer. Ze wordt dan vrijwel zeker meteen weer gedekt. Voel je niet schuldig als dit gebeurt, het is een natuurlijke gang van zaken en de dekking door de beer bevordert een vlotte samentrekking van de baarmoeder. Dit is alleen maar gunstig, het voorkomt infecties.

Als de cavia er wel ziek bij toont, is het natuurlijk een andere zaak. Haal de beer zo snel mogelijk weg. Geef Utero Vetsem en controleer of de buik leeg is. Is die niet leeg, en heeft ze ook geen weeën, ga dan naar de dierenarts voor een injectie met oxytocine, een wee-opwekkend hormoon. Hou haar warm (een Snuggle Safe dierenkruik is altijd handig om in huis te hebben) en biedt makkelijk opneembaar voedsel aan. Het kan nuttig zijn voor de zekerheid vitamine B12 te geven, omdat miskramen soms opgewekt kunnen worden door een B12-tekort.
Hou in de gaten dat ze geen baarmoederontsteking krijgt!

Voorkomen is eigenlijk niet mogelijk, behalve in één situatie: als je meerdere zwangere zeugen bij elkaar hebt, let er dan op dat je die bij een bevalling even uit elkaar houdt. Het is het instinct van cavia's om de placenta's (nageboortes) op te eten, dit stimuleert de samentrekking van de baarmoeder en is dus gunstig na een bevalling (een snel samengetrokken baarmoeder bloedt minder en ontsteekt minder snel) maar bij een niet voldragen zwangerschap is dat natuurlijk niet de bedoeling.


4. Vroeggeboorte en doodgeboorte
Te vroeg geboren jongen hebben soms wat meer moeite met 'opstarten'. Als de moeder weinig interesse in ze toont of wat in paniek is door de vroeggeboorte, dan kan je eventueel ingrijpen. Haal zo nodig direct het vlies van de kopjes van de jongen en wrijf ze droog in een ruwe handdoek, waarbij je de cavia iets ondersteboven houdt (met het kopje naar beneden dus). Je hoeft niet heel voorzichtig te doen, lekker flink wrijven stimuleert juist de bloedsomloop en het sneller kwijtraken van vruchtwater uit de longetjes!

Als een jong doodgeboren lijkt, kan je eventueel nog proberen of bovenstaande behandeling ook nog aanslaat. In een enkel geval kan het nog gered worden.

Ga bij te vroeg geboren jongen niet te snel bijvoeren, al lijken ze nog zo klein! Elk bijvoer wat je ze geeft zullen ze minder bij de moeder drinken, en daardoor zal de melkproductie alleen maar afnemen. De eerste 12 uur zijn cruciaal: dan produceert de moeder de biest, de eerste melk die nog niet echt voedzaam is maar heel veel antistoffen geeft. Daarna komt pas voedzamere melk door de biest. Na 2 dagen is geen spoortje biest meer in de moedermelk te vinden. Het is daarom ook normaal dat jongen de eerste dagen ietsje afvallen, en na een dag of twee à drie pas weer aankomen.

Overigens is het redelijk normaal dat ook bij een gezonde dracht af en toe jongen dood geboren worden. Dit hoeft niets te zeggen over de gezondheid van de zeug en andere jongen.
 

Caviastal Lothlórien

Gast
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 
Status
Dit topic is gesloten wegens inactiviteit. Je kan een nieuw topic aanmaken om opnieuw hier over te discussiëren.
Vergelijkbare onderwerpen
TS Titel Forum Reacties Datum
Ronald Meest voorkomende problemen bij zwangerschap en lactatieperiode Database Ziekten Almanak 16
Manils Weinig voorkomende kleuren Rassen en Kleurslagen 1
InweOronra Blaasproblemen voorkomen? Gedrag en Verzorging 10
Fabiola Voorkomen van eenzame cavia Algemeen 4
antoineb89 Is baarmoederontsteking veel voorkomend bij oudere cavia's? Ziekten 5
Hoe voorkom je vervetten van je bejaarde caafjes? Voeding 15
Kristel S Hoe schurft voorkomen Ziekten 15
caafyland loez Voorkomen haaruitval bij de lunkarya Fokken 7
madieke Mellon is geopereerd aan een blaassteen --> tips voor voorkomen? Ziekten 22
Sasika wilde een bloedbad voorkomen Babbelbox 29
hooi in de vriezer om luizen te voorkomen?? Ziekten 5
tips voor verveling in de kooi te voorkomen! Huisvesting 7
caviastalLothian voorkom een bon voor te hard rijden... Babbelbox 5
plasplekken voorkomen Gedrag en Verzorging 13
Gwen1983 voorkomen gasbuik? Gedrag en Verzorging 6
Miss_Pepper Haakjes aan kiesjes te voorkomen? Ziekten 8
Cavia Carla Voorkomen van zwangerschapvergiftiging? Ziekten 5
Bjarni Voorkomen van blaassteen? Ziekten 9
zwangerschapsvergiftiging: voorkomen, herkennen, genezen? Ziekten 8
Renebrax Oog probleem Ziekten 3
Amelie Water flesje/bakje werkt niet Gedrag en Verzorging 16
suzanxxsuus Probleem met Tapatalk Technische forum vragen van leden 1
Hekkie-007 Huid probleem Gedrag en Verzorging 2
Sigrid1981 Problemen met twee cavia broertjes Gedrag en Verzorging 5
Sigrid1981 Probleem met cavikinders Algemeen 29
DMelody Gedrags problemen; medisch of niet? Ziekten 5
Lindanoot Schildklier problemen Ziekten 10
maxbikkel Problemen met 2 beren Gedrag en Verzorging 30
Cavia4ever Probleem met bepaalde links na update van 13/03/19 Technische forum vragen van leden 4
Megan_2 Cavia het luchtweg problemen Ziekten 12
Ronald Problem with phpMyAdmin and PHP 7.2 Aanpassingen Forum 2021 0
wieskevo Problemen met cavia trappetje Gedrag en Verzorging 10
Nancaaf Wat is dit? Oog probleem ineens. Ziekten 4
Melissa Problemen met kasper... Voeding 20
Tieske Gemelde Inhoud: Post in onderwerp 'Ervaring na kies probleem' Moderator Home 1
Nancaaf Ervaring na kies probleem Ziekten 21
Iris de Jeger Rai, long en luchtwegen problemen. Ziekten 75
Ronald OPGELOST Problemen met toevoegen data aan de Fokkerskaart Technische forum vragen van leden 2
caviaMan75 Dek probleem Algemeen 4
Iris de Jeger Het is weer zover grrrr Ziekten 27
Kaylie OPGELOST Problemen met app Technische forum vragen van leden 4
Ronald Test: Roteer probleem foto's Technische forum vragen van leden 3
Probleem met de site Technische forum vragen van leden 12
Ronald Problemen met foto's uploaden Technische forum vragen van leden 37
vlooi Problemen na castratie?! Ziekten 14
JellyBean Problemen met een zeugje Gedrag en Verzorging 4
sammuis Vragen om problemen? Gedrag en Verzorging 11
Hittepit Honingzalf opeten een probleem? Ziekten 5
Zeeuwtje Luchtweg problemen novadox? Ziekten 10
Kiwi fr Ratjes ; probleem? Vragen over andere dieren 3

Vergelijkbare onderwerpen

Top