• Welkom op het énige échte Nederlandse en Belgische Caviaforum! Het caviaforum voor liefhebbers en fokkers van cavia's.

    Het grootste, mooiste en uitgebreidste Caviaforum van de Benelux. Inmiddels al 18 jaar een begrip in Cavialand. Registreer je nu gratis met je Facebook, Google, Yahoo of Microsoft account en maak deel uit van onze informatieve, gezellige cavia community met alleen sponsor advertenties.

Fokken met cavia’s


Status
Dit topic is gesloten wegens inactiviteit. Je kan een nieuw topic aanmaken om opnieuw hier over te discussiëren.
Als een cavia jongen krijgt en alles gaat goed, dan is dat een leuke gebeurtenis. Soms gaat het niet goed en in het ergste geval kun je de jongen en zelfs het moederdier verliezen. In dit artikel geef ik wat meer achtergrondinformatie om mogelijke fouten zo veel mogelijk te voorkomen. Het is nog steeds een wonder dat het zo vaak goed gaat. Het is belangrijk om met gezonde ouderdieren te starten die niet te oud of te jong zijn. Het is ook noodzakelijk te weten of we echt te maken hebben met een zeug (vrouwtje) of een beer (mannetje). Vooral beginnende fokkers maken soms een fout bij de aanschaf van jonge dieren, maar ook ervaren fokkers maken soms nog fouten. Controleer dit dus eerst voordat je de dieren bij elkaar gaat zetten voor de fok. Het is ook belangrijk dat je, voordat je begint met de fok, weet wat je gaat doen met de jongen als ze vijf tot zes weken oud zijn. Heb je hier geen oplossing voor (bijvoorbeeld vlak voor het vakantieseizoen), dan is het beter om het fokken uit te stellen tot een geschikter moment.

Beer of zeug
Hoe weet je of een cavia een zeug of een beer is? Het beste is om de cavia voorzichtig achterover te houden zodat de geslachtsdelen goed zichtbaar worden. Als het om langharige cavia’s gaat is het beter om de beharing iets opzij te doen. Spreid de achterbenen van de jonge cavia en druk dan voorzichtig met een vinger op de buik, vlak boven het geslachtsdeel. Is het een mannetje dan zal de penis verschijnen. De afstand tussen de penis en de anus is bij jonge dieren ongeveer vijf mm. Bij zeugen is deze afstand tussen vagina en anus kleiner. De teelballen (testes) zijn bij jonge beertjes nog niet goed zichtbaar maar soms wel te voelen. Zij liggen in verhouding tot andere zoogdieren dieper in het lichaam. In de zomermaanden zijn ze beter zichtbaar dan in een koude periode. Bij volwassen beren zijn ze goed te zien en zijn ze te vinden aan beide zijden van de geslachtsopening en de anus. Als je twijfel hebt over het juiste geslacht, ga dan even naar een fokker in de buurt die je kan helpen. Uiteraard maakt de natuur soms ook wel eens foutjes, maar deze komen zelden voor. Maar ze kunnen nooit uitgesloten worden.

Schermafbeelding 2017-11-11 om 17.45.14.png

Volwassen beer

Schermafbeelding 2017-11-11 om 17.45.39.png

Volwassen zeug


Voortplanting
De voortplantingsorganen bestaan uit de geslachtsklieren waarin de voortplantingscellen worden gevormd. Deze geslachtsklieren hebben een uitgang naar buiten en de meeste gewervelde dieren hebben twee geslachtsklieren. De mannelijke geslachtsklier heet teelbal of testis en produceert de mannelijke voortplantingscellen of zaadcellen (spermacellen). Een zaadcel is zo klein dat deze niet met het blote oog te zien is. Daar is een microscoop voor nodig. De zaadcel bestaat uit een kop met een zweephaar. Met deze zweephaar beweegt de zaadcel zich voort.

De vrouwelijke geslachtsklier heet eierstok (ovarium) die de voortplantingscellen of eicellen vormt. Eicellen bevatten reservevoedsel en zijn hierdoor veel groter dan de zaadcellen. Eicellen kunnen zich niet zelfstandig voortbewegen.

Bij de paring van de beer met een zeug wordt er een geweldig groot aantal zaadcellen in de vagina van de zeug gebracht. Denk hierbij in miljoenen. Al deze zaadcellen zwemmen via de vagina naar de baarmoeder (uterus) en dan nog verder de eileider in. De eicellen maken stoffen die de zaadcellen aantrekken. De eicellen zijn dan meestal nog in de eileider. De zaadcel welke het eerst bij deze eicel aankomt, dringt door het celmembraan van deze eicel heen naar binnen. De zweephaar heeft zijn dienst gedaan en wordt afgestoten. Daarna gaat de zaadcel verder naar de kern van de eicel en versmelt met deze omnieuw leven te vormen. Op dit moment heeft de bevruchting plaats gevonden. De bevruchte eicel noemen we de zygote. Direct nadat een zaadcel binnengedrongen is vormt de eicel een bevruchtingsmembraan. Dit membraan verhindert het binnendringen van nog meer zaadcellen. Er kan dus maar één zaadcel met de eicel versmelten om een nieuw leven te vormen. Echt dus de situatie ‘wie het eerst komt, het eerst maalt’. Als er later vijf jonge cavia’s worden geboren zijn er dus vijf eicellen geweest die elk zijn versmolten met een zaadcel. Alleen deze vijf zaadcellen hebben hun werk gedaan en al die andere miljoenen zaadcellen hebben niets gedaan. De bevruchte eicel of eicellen gaan dan door de eileider naar de baarmoeder.

Soms kunnen zaadcellen van één mannelijk individu ook samenwerken. Dan haken ze in elkaar om een groep van soms 100 zaadcellen te vormen. Die groep gaat dan de concurrentie aan met de zaadcellen van een rivaal, die korte tijd daarna met hetzelfde vrouwelijke dier heeft gepaard. Wetenschappers van de Universiteit van Sheffield zijn er achter gekomen dat de hiervoor benodigde haakvormige spermacellen vooral worden voortgebracht door niet-monogame knaagdieren, dus knaagdieren waarbij het vruchtbare vrouwtje met meer dan éénmannetje paart. Monogame knaagdieren hebben geen haakvormige spermacellen nodig. Hun zaadcellen hoeven alleen onderling maar de strijd aan te gaan.

Meestal is een zeug alleen maar tot een paring bereidt als er één of meerdere eicellen rijp zijn. Na de paring is de vagina van de cavia afgesloten met een plug of ejaculaat, die we ook wel de stopper noemen. Dit ejaculaat is geproduceerd door de beer zodat het sperma niet uit de vagina kan lopen. De stop blijft enkele uren zitten, waarna zij het eruit valt en het vaginamembraan zich weer herstelt. Vind je de stopper op de bodem van het hok dan weet je dat er een succesvolle dekking is geweest. Omdat dit niet altijd opvalt, is het aan te raden om zeug en beer zeker drie weken bij elkaar te houden.

Normale cyclus van de cavia
De cavia heeft een cyclus van 15-17 dagen die door hormonen wordt geregeld. We onderscheiden vier stadia in deze cyclus. De dekrijpheid duurt ongeveer 24-28 uur, maar de zeug accepteert alleen op haar hoogtepunt gedurende 6-11 uur de beer. De eisprong vindt tien uur na het begin van de dekrijpheid plaats. De geslachtsdelen zwellen een dag voor deze cyclus op waarna de vagina zich opent en soms is er uitvloeiing te zien. De paring vindt meestal ‘s nacht plaats. Dan zal de zeug de typische Lordose-houding aannemen waarbij de rug sterk gekromd wordt. De paring duurt kort. Na de geboorte, na 6-48 uur maar soms ook eerder, komt de zeug opnieuw in een dekrijpe periode. Deze periode duurt gemiddeld 3,5 uur en het geeft 70% kans op een nieuwe zwangerschap. Bij een jonge zeug is het daarom verstandig om ruim voor de bevalling de beer apart te zetten. Ook is er geconstateerd dat zeugjes die men in een groep houdt, hun vruchtbaarheidscyclus kunnen regelen om ongeveer gelijktijdig in hun cyclus te komen. Dit zou veroorzaakt worden door geurstimuli van de urine van de zeugjes. Bij de cavia komt, hoewel zeldzaam, schijndracht voor en deze duurt gemiddeld 17 dagen. De oorzaak hiervan is vaak dat de zeug haar jongen in het begin van de dracht verliest, maar toch melk begint te produceren. Je moet dan goed opletten dat ze geen mastitis krijgt. Mastitis is een ontsteking in de melkklier of uier. Superfoetatie is een verschijnsel dat we ook bij cavia’s zien. De zeug draagt dan jongen van twee vruchtbaarheidsperioden. Elke worp in één van de twee baarmoederhoornen.

Schermafbeelding 2017-11-11 om 17.44.15.png


Drachtigheid
Tijdens de drachtigheid van de zeug is het verstandig om, door middel van wegen, het gewicht van het dier bij te houden. Wanneer je de gewichten in een tabel zet, dan zie je een duidelijke gewichttoename. Het gewicht van de zeug kan aan het einde van de zwangerschap zijn toegenomen tot tweemaal haar oorspronkelijk lichaamsgewicht.

Het is beter de zeugen pas te laten dekken vanaf een leeftijd van vijf maanden. Maar wacht ook niet te lang, het is beter dat een zeug voor haar eerste levensjaar al een keer gedekt is. Toch zijn zowel de zeug als de beer al veel eerder geslachtsrijp. Daarom is het beter om de zeugen en de beren op een leeftijd van ongeveer vijf tot zes weken te scheiden en rustig te laten uitgroeien voordat met de fok wordt begonnen. Twee dagen voordat de zeug haar geslachtsrijpe periode ontwikkelt heeft de beer dit al door en probeert dan de aandacht te trekken van de zeug. Hij toont dan het typische gedrag van een beer: wiegen met zijn achterlijf, hoog op de benen staan en een knorrend geluid maken. Ook dekrijpe zeugen kunnen dit gedrag onderling vertonen en elkaar bespringen.

Schermafbeelding 2017-11-11 om 17.46.03.png

Beertje, 1 dag oud

Schermafbeelding 2017-11-11 om 17.46.29.png

Zeugje 1 dag oud


Tekst, foto’s en tekening: Anneke Vermeulen-Slik
 

Dordt

Gast
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

PDSKS

VIP
Lid
15 jan 2016
Berichten
5.295
Reacties
3.103
Locatie
Gelderland
Aantal Cavia's
3
Landen vlag
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

PDSKS

VIP
Lid
15 jan 2016
Berichten
5.295
Reacties
3.103
Locatie
Gelderland
Aantal Cavia's
3
Landen vlag
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

Esther82

Liefhebber
Lid
2 feb 2015
Berichten
122
Reacties
37
Locatie
Ede
Landen vlag
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 
Status
Dit topic is gesloten wegens inactiviteit. Je kan een nieuw topic aanmaken om opnieuw hier over te discussiëren.
Top