• Welkom op het énige échte Nederlandse en Belgische Caviaforum! Het caviaforum voor liefhebbers en fokkers van cavia's.

    Het grootste, mooiste en uitgebreidste Caviaforum van de Benelux. Inmiddels al 18 jaar een begrip in Cavialand. Registreer je nu gratis met je Facebook, Google, Yahoo of Microsoft account en maak deel uit van onze informatieve, gezellige cavia community met alleen sponsor advertenties.

De geboorte van de cavia


Status
Dit topic is gesloten wegens inactiviteit. Je kan een nieuw topic aanmaken om opnieuw hier over te discussiëren.
Wanneer de geboorte gaat beginnen is moeilijk vast te stellen omdat de zeug geen nest maakt. Wel zien we dat ze in de laatste dagen van de zwangerschap veel in een bepaalde hoek verblijft en daar een soort kommetje creëert. Toch overkomt het mij ook wel eens dat ik meerdere malen in een week naar de stal loop om te kijken of er al wat geboren is. Maar vaak wordt je verrast en is er al wat geboren of moet ik veel langer dan verwacht wachten op de jongen. Veel mensen maken zich ongerust maar de natuur moet gewoon zijn gang gaan en dus zit er niets anders op dan te wachten tot ze geboren zijn.

De geboorte begint 18-20 dagen nadat we de eerste bewegingen van de jongen duidelijk hebben kunnen voelen. Het relaxine hormoon zorgt er voor dat de bekkens zich gaan verwijden. Dit kan één tot twee weken voor de bevalling al gevoeld worden aan de buikzijde, onder de staartwortel en voor de geslachtsopening. Deze verwijding is ongeveer 1 tot 2 vingers breed (15-22 mm). Na de geboorte duurt het nog ongeveer 24 uur voordat de bekkens weer hun oorspronkelijke stand hebben ingenomen. De geboorte vindt vaak plaats zonder problemen en gebeurt vaak in de schemer- en nachtperiodes. Gemiddeld duurt de gehele bevalling ongeveer een half uur en komen de jongen met tussenposes van 3-7 minuten ter wereld. Gemiddeld worden er 4 jongen geboren. Ondanks het feit dat de cavia een planteneter is, eet ze het vruchtvlies en de placenta op. Ze bijt de navelstreng door en likt het jong droog voordat het volgende jong ter wereld komt. Soms gaat het snel achter elkaar en is ze nog niet klaar met het schoonlikken van het jong of de volgende komt al. Na ieder jong komt meestal de rondgevormde placenta.

Cavia's zijn nestvlieders, wat betekent dat de jongen behaard zijn, de ogen open hebben en het gebit reeds aanwezig is. Ze drinken tot ongeveer 5 weken bij de moeder maar kunnen vanaf de geboorte al wat eten en drinken. De zeug heeft twee tepels maar kan gemakkelijk 4 jongen groot brengen omdat ze naar mate ze groter worden meer gaan eten van het aangeboden voedsel. Bijvoeren van een groot nest is aan te raden om zo de moeder te ondersteunen. De jongen eten snel mee met bijvoorbeeld de aangeboden pap of gras.

Schermafbeelding 2017-11-10 om 20.06.20.png


Complicaties tijdens de geboorte
Gemiddeld gaat 10% van de jongen rond de geboorte dood en nog eens 10% tijdens de opgroeiperiode. Ook is het mogelijk om al jongen te verliezen tijdens de dracht door genetische redenen. Dit is een gemiddelde maar kan per foklijn erg verschillen. Zo had ik een zeug die maar een deel van haar jongen verzorgde en de rest liet ze altijd in de vliezen liggen. Helaas helpen de andere in het hok lopende zeugen niet mee met het schoonmaken van de jongen. Zo kan het gebeuren dat we jongen aantreffen die nog het vlies over het hoofd hebben en verder schoon zijn Zo'n jong kan dus geen adem halen en zal stikken als wij niets doen. Vaak zijn dit dan ook nog de jongen met een fraai type of een geweldig mooie aftekening of kleur die we zo graag hadden willen hebben. Geef het jong pas terug aan de moeder als de ademhaling goed opgang is gekomen. Is dit niet het geval probeer dan doormiddel van stevig droogwrijven dit op gang te brengen. Ook wat hart massage zoals bij lammeren kan helpen Mocht er nog veel slijm of vruchtwater in de longen, neus en mond zitten pak dan het jong dan op en maak met de kop naar beneden slingerende bewegingen zodat het vocht eruit kan lopen. Ook kan het bewegen van de achterbenen soms de ademhaling stimuleren. Mocht het jong onderkoeld zijn dan kan wat lauw-warm water een oplossing zijn. Daarna droogwrijven tot het jong weer op temperatuur is gekomen en de blauwe kleur is verdwenen. In de varkensfokkerijen wordt dezelfde methode toegepast en krijgen deze dieren een emmer als bad en een soort zwembandje om hun nek.

Het is belangrijk om zeugen vanaf 5-8 maanden in te zetten in de fokkerij maar de zeugen die niet goed zijn uitgegroeid horen niet thuis in de fokkerij. Ook moeten we de voeding in de gaten houden en zo mag het ruwe eiwit niet boven de 20% uitkomen. Een hoog eiwit gehalte geeft vaak grote jongen die het tijdens de geboorte moeilijk hebben. Deze jongen gaan vaak voor de geboorte of tijdens de geboorte dood. Deze stillborn jongen bleken vaak longproblemen te hebben of geen vruchtvlies. Bij grotere worpen komen meer doodgeboren jongen voor, doordat het geboortegewicht van de jongen vaak lager is en de bevalling langer heeft geduurd. Selectie van de zeugen en een goede samenstelling van de voeding kan het aantal doodgeboren jongen doen afnemen. Als een zeug duidelijk weeën heeft en er is na ongeveer 30 minuten nog geen jong geboren dan hebben we te maken met problemen. Ook na twee uur zo nu en dan een wee geeft een indicatie van geboorte problemen. Jongen boven de 120 gram blijven vaak steken in het geboortekanaal en soms kunnen we de zeug helpen als we een deel van het jong kunnen vast houden. Beweeg het jong voorzichtig tijdens een wee en zorg dat we de moeder niet beschadigen. Normaal komen de jongen in kopligging ter wereld maar ook stuitliggingen komen voor. Jongen die dwars liggen, misvormde of dode jongen geven de zeug extra problemen en kunnen de geboorte extra lang maken, waardoor de achterliggende nog levende jongen in gevaar komen maar ook de moeder. Ervaren fokkers kunnen deze zeugen soms helpen maar vaak is een dierenarts nodig. Te weinig persweeën of een slechte ontsluiting kunnen met middelen goed opgang worden gebracht. Wacht dus niet te lang om hulp te zoeken. Het blijven steken in het geboortekanaal is een benauwde situatie, omdat de navelstreng vaak dicht gedrukt wordt waardoor de zuurstofvoorziening naar het jong nihil is. Er kunnen nog vele andere factoren zijn die de bevalling vertragen of zelfs stoppen. Je kunt niet altijd zien of alle nageboorten eruit zijn omdat de zeug deze onmiddellijk opeet. Een enkele keer kan het gebeuren dat een nageboorte of andere resten van de zwangerschap achterblijven. Zeker als de zeug last heeft gehad van weeënzwakte is hulp nodig om te proberen een baarmoederontsteking te voorkomen. Het uitzakken van de baarmoeder kan ook gebeuren als de zeug veel heeft moeten persen en/of extreem grote jongen heeft gehad. Medische hulp is nodig om de moeder te redden, maar als de zeug er door komt is het beter om nooit meer met haar te fokken om problemen de volgende keer te voorkomen.

Schermafbeelding 2017-11-10 om 20.08.02.png


Complicaties na de geboorte
Houd een zeug en haar jongen goed in de gaten. Controleer of de melkproductie goed op gang is gekomen en of er geen stinkende uitvloeiing uit de vulva komt. Zeker na een bevalling die zwaar is geweest of met complicaties is het belangrijk om dit iedere dag te controleren. In de meeste gevallen zijn de jongen dicht bij de moeder te vinden of tussen haar buik en de achterbenen. Soms moet een zeug niets van haar jongen hebben. Ik heb een keer een zeug gehad die voor de eerste keer jongen had gekregen en in complete paniek was om wat er nu in haar hok rond liep. De paniek kreten die ze slaakte waren te vergelijken met die van een vogel. Ik heb haar uit het hok gehaald en in een verzendkist gedaan. Na een half uur heb ik de jongen erbij gedaan en na een paar uur was de moeder-kind band ontstaan en heeft ze haar kinderen prima verzorgd. De melkproductie komt door zuigen en hormonen tot stand en is pas na ongeveer 12 uur goed op gang gekomen. Daarom is het niet nodig om de jongen de eerste paar uren te voeren. Jongen onder de 45-50 gram zullen het vaak niet halen omdat het geboortegewicht te laag is. Bij grote nesten kan een deel van de jongen indien nodig ondergebracht worden bij een andere caviazeug met jongen van dezelfde leeftijd die één jong of een klein nestje heeft. Bijvoeren met een papje van rijstebloem of Bambix kan al vanaf de eerste dag jong en het moederdier zal hier ook van eten en zo leren de jongen dat het goed is om te eten. De jongen kunnen eventueel met een spuitje of een lepeltje gevoerd worden met om de drie uur 10-20 mg voer. Na enkele dagen zoeken ze de pap zelf op en eten ze zelf genoeg. Maar ze moeten ongeveer 15 dagen met de hand worden gevoerd als de moeder om wat voor reden dit niet meer doet. Wel in de gaten houden of ze voldoende aankomen anders nog even verder bijvoeren. De tepels hebben het soms zwaar te verduren vooral als het nest groot is of als de zeug weinig melk aan haar jongen kan geven Door de honger blijven de jongen maar aan de tepel zuigen. Tepelkloven en borstontsteking moeten behandeld worden wanneer u dit ontdekt.

Tekst: Anneke Vermeulen-Slik
 

Spruitje

Dag lieve Punkie het ga je goed jongen, bedankt.
Lid
4 jan 2011
Berichten
2.005
Reacties
480
Locatie
Hihi ergens in Brabant.
Aantal Cavia's
12
Landen vlag
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 
Lid
16 aug 2017
Berichten
734
Reacties
465
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

Berna

Gevorderd
Lid
4 sep 2017
Berichten
304
Reacties
184
Locatie
Leeuwarden
Aantal Cavia's
4
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

suuut

Ervaren
Lid
17 feb 2019
Berichten
1.117
Reacties
628
Locatie
utrecht
Website
www.triskell-bzt.nl
Aantal Cavia's
5
Landen vlag
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

Ronald

Webmaster
Medewerker
Lid
13 mrt 2003
Berichten
88.757
Reacties
9.052
Locatie
ZH
Land
Netherlands
Aantal Cavia's
2+
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 

suuut

Ervaren
Lid
17 feb 2019
Berichten
1.117
Reacties
628
Locatie
utrecht
Website
www.triskell-bzt.nl
Aantal Cavia's
5
Landen vlag
Je moet eerst inloggen of je registreren om dit antwoord te kunnen bekijken.
 
Status
Dit topic is gesloten wegens inactiviteit. Je kan een nieuw topic aanmaken om opnieuw hier over te discussiëren.

Vergelijkbare onderwerpen

Top